ZIEK VAN DE LUCHT

Vervuiling en milieuracisme zijn schadelijk – en soms zelfs dodelijk – voor onze kinderen.

Door Lance Frazer

Uit steeds meer studies blijkt dat luchtvervuiling bepaalde regio’s en bevolkingsgroepen extra hard treft. De disproportionele blootstelling en de daaruit voortvloeiende gezondheidsongelijkheid blijven een probleem voor BIPOC-gemeenschappen (Black, Indigenous and People of Color – zwarte en inheemse mensen en mensen van kleur), aldus Kristie Trousdale, adjunct-directeur van het Children’s Environmental Health Network.

“Als gevolg van het racisme dat ingebakken zat in het beleid inzake huisvesting, stedenbouwkunde en transport, kwamen mensen van kleur terecht in meer vervuilde buurten waarin minder wordt geïnvesteerd en die doormidden gesneden worden door grote verkeersaders”, vertelt Trousdale. “Nieuwe, vervuilende voorzieningen worden ook vaker in deze gemeenschappen neergepoot. Doorgaans ontbreekt het de bewoners aan de middelen, de tijd en de politieke macht om zich ertegen te verzetten. Ook socio-economische factoren spelen een belangrijke rol, maar de raciale ongelijkheden die we zien, gelden voor alle inkomensniveaus.”

“In de Verenigde Staten”, voegt ze eraan toe, “hebben mensen van kleur bovendien vaker een beperkte toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg dan hun witte medemensen. Astma komt twee keer zo vaak voor bij zwarte als bij witte kinderen. Ze worden er ook twee keer zo vaak voor opgenomen in het ziekenhuis, en maken vier keer zoveel kans om aan astma te sterven.”

Verband met ziekten
Astma, een chronische aandoening die een ontsteking van de luchtwegen in de longen veroorzaakt, treft momenteel om en bij de 300 miljoen mensen wereldwijd. Een remedie is er niet, en doorgaans dringt een herhaalde behandeling zich op. Triggers zijn, onder andere, allergenen, irriterende stoffen, virale infecties en weersveranderingen, net als luchtvervuiling.

Uit een recent onderzoek van de George Washington University is gebleken dat elk jaar bijna twee miljoen kinderen wereldwijd astma ontwikkelen als gevolg van het inademen van het stikstofdioxide dat wordt uitgebraakt door gemotoriseerde voertuigen, energiecentrales en industrieterreinen.

In “Pediatric Asthma: A Global Epidemic” van Dr. Denise Serebrisky, directeur van de dienst Longziekten en mededirecteur van het kinderastmateam van NYC Health and Hospitals/Jacobi staan de volgende bevindingen te lezen:

  • Astma is de vaakst voorkomende chronische aandoening bij kinderen en staat wereldwijd in de top twintig van aandoeningen bij kinderen die leiden tot verloren levensjaren als gevolg van gezondheidsproblemen.
  • Luchtvervuiling vormt vooral een risico voor de gezondheid van vatbare bevolkingsgroepen, zoals kinderen en ouderen. Kinderen lopen het grootste risico omdat ze meer lucht per kilo lichaamsgewicht inademen.
  • Kinderen die in de buurt van drukke verkeersaders wonen, vertonen vlugger symptomen van astma, zijn meer afwezig op school, en worden vaker in het ziekenhuis opgenomen met astma.

De vlugge verstedelijking en industrialisering hebben de luchtvervuiling, en bijgevolg ook de blootstelling eraan, doen toenemen.

Waarom zijn kinderen vatbaarder voor astma dan volwassenen? Kinderen ademen vlugger, hun immuunsysteem en hun longen zijn nog niet volledig ontwikkeld, en ze zijn kleiner dan volwassenen, aldus Abheet Solomon, programmamanager gezondheid bij UNICEF.

“Ze leven dichter bij de grond waar de vervuilende stoffen zich concentreren, en astma kan een reeks problemen veroorzaken waar ze hun leven lang mee blijven kampen”, vertelt hij.

Levenslange problemen leiden tot een zware belasting van de gezondheidszorgsystemen. Wereldwijd is de economische kost van astma groter dan die van tuberculose en hiv/aids samen (naar schatting gaat het in de Verenigde Staten alleen al om 56 miljard dollar per jaar). Ontwikkelde economieën geven tot twee procent van hun budget voor gezondheidszorg uit aan astma.

“Daarnaast is er ook de impact op hun academische vorming. Daardoor worden de getroffen regio’s er alleen maar armer op, en dreigt de toekomst van veel mensen verloren te gaan”, laat Solomon nog optekenen. 

Eén probleem is het gebrek aan wereldwijde aandacht.

“In lage- en middeninkomenslanden is de geneeskunde gericht op de bestrijding van infectieziekten”, stelt Solomon. “We zijn dan ook niet voorbereid op de bestrijding van de impact van de vervuiling.”

Onderwijs speelt een sleutelrol
Volgens Solomon is vervuiling een kwestie van gelijkheid.

“Zelfs in meer welgestelde landen, en landsdelen, zie je mensen in zwaar vervuilde regio’s wonen. Hun huizen hebben geen filtersystemen, of ze gebruiken steenkool in verouderde kookfornuizen en aftandse kachels”, vertelt hij.

Tot nog toe hebben de gezondheidszorgsystemen de focus altijd gelegd op pathogenen, en niet op polluenten. We moeten de opleiding van gezondheidswerkers dan ook gebruiken om het bewustzijn rond de impact van verontreinigende stoffen op de gezondheid van de mensen te verhogen.

“We moeten zowel leraren als ouders concreter gaan wijzen op de gevaren van vervuilende stoffen en op de impact van die polluenten op de gezondheid van kinderen, en we moeten hun leren hoe ze hun kinderen kunnen beschermen”, legt Solomon uit.

Twee landen waar ‘voorzichtig optimisme’ op z’n plaats is, zijn Georgië en Mongolië, aldus Solomon. Een studie uit 2018 wees uit dat 41% van de Georgische kinderen met erg hoge lood-in-bloedwaarden kampte.

Samen met UNICEF heeft de overheid van Georgië een meerjarenplan uitgewerkt om de grootste bronnen van blootstelling aan lood te identificeren en te bestrijden. Daarnaast werden er ook maatregelen op korte, middellange en lange termijn genomen om het probleem in te dammen. De nationale strategie voorzag ook in bijkomende opleidingen voor het medisch personeel van het land.

“In Mongolië”, zegt Solomon, “is het gebruik van vaste brandstoffen om te koken en te verwarmen het grote probleem. Het land heeft intussen wel al vooruitgang geboekt en promoot het gebruik van veiligere brandstoffen. Daarnaast wordt er gewerkt rond de bewustmaking en het engagement van jongeren. Maar de weg is lang. De grote ommekeer is nog niet voor morgen.”

Solomon blijft optimistisch, maar de weg ligt nog bezaaid met obstakels.

“Tot nog toe hebben we ons met onze inspanningen om voor de kinderen van de wereld te zorgen vooral gericht op overdraagbare ziekten”, vertelt hij, “maar vervuiling is van een heel andere orde. Kinderen die lijden onder de effecten van vervuiling kunnen hun hele verdere leven lang kampen met problemen die veroorzaakt zijn door verontreinigende stoffen, zoals stikstofdioxide.”

Die problemen, die gaan van ontwikkelingsachterstand en een verlaagd cognitief vermogen tot een verhoogd risico op kanker en hart- en vaataandoeningen, zetten gezinnen onder druk.

“We moeten deze problemen net zo doortastend aanpakken als de covidcrisis”, besluit Solomon. “Dat probleem is nog niet opgelost, dat weet ik, maar de diagnoses en de behandelingen die we ontwikkeld hebben zijn goede voorbeelden van waar we toe in staat zijn als we ons echt op iets toeleggen.”


Submit a comment

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s