Gewoon een vriendelijke daad

Mister Rogers In Studio
Fotos International/Getty Images

Als we onze dag allemaal begonnen zoals Fred Rogers, wat zou er dan allemaal mogelijk zijn …

Door Kasey Jackson

Soms is de wereld lelijk.

Oorlogsdreiging. Conflicten in de wetenschap.Racisme.Seksisme.Ruziënde politici.Ongelijkheid.Boze burgers.Vermiste kinderen.Ziekte.Zorgen over het klimaat.Pesten.

En de lijst gaat maar door.

Volgens sommige deskundigen gaat het nu beter met de wereld dan ooit tevoren. (Volgens Our World in Data is de wereld beter geworden als het gaat om armoede, analfabetisme, gezondheid, vrijheid en onderwijs.) Dat lijkt moeilijk te geloven, als je het negatieve nieuws hoort dat voortdurend door tv, radio en sociale media wordt uitgeschreeuwd.Velen van ons gaan boos naar bed en worden boos weer wakker, omdat we worden overspoeld met negativiteit.We durven er niet eens over te praten, uit angst voor een verhit debat met onze vrienden of familie.Mensen zijn gemeen tegen elkaar.We zeggen dingen tegen elkaar waarvan we weten dat ze niet aardig zijn.Eigenlijk moeten we er weer aan herinnerd worden hoe we met elkaar moeten omgaan.

Misschien is het tijd om een oude vriend te raadplegen:de tv-persoonlijkheid Mister Rogers.

Het is niet overdreven om te zeggen dat miljoenen mensen van alle leeftijden en met verschillende achtergronden (voornamelijk in de VS en Canada) zich wel iets herinneren van de markante tv-persoonlijkheid Mister Rogers uit het programma “Mister Rogers’ Neighborhood”.

Rode trui,blauwe schoenen.De liedjes, de vissen,het treintje,de poppen, de buren …

Mister Rogers with Owl and Cat Puppets

Hij nam het publiek mee voor fantastische vreemde avonturen. Ze leerden hoe pretzels en kleurpotloden worden gemaakt.Hij stelde hen voor aan muzikanten.Ze ontmoetten zijn buurvrouw, die een lampenkap op haar hoofd had.

Maar wat veel kijkers zich vooral herinneren van Mister Rogers, is het gevoel dat hij bij hen opriep.Hij sprak hen rechtstreeks aan, als een vriend.Hij was zachtaardig,vriendelijk,eerlijk,aardig.

Zou de wereld een beetje mooier zijn als er meer échte mensen zouden zijn, zoals het personage Mister Rogers?Beslist.Maar er zijn niet zo veel zulke mensen, toch?

Nou, in het echt was Fred Rogers precies hetzelfde als zijn personage, zeggen de mensen die hem kenden.

Mister Rogers Entertaining Children

In mei 2018 vertelde voorzitter en CEO Maxwell King in het kantoor van de Pittsburgh Foundation over de verhalen die hij had gehoord, toen hij directeur was van het Fred Rogers Center for Early Learning and Children’s Media in het Saint Vincent College in Latrobe (Pennsylvania), Rogers’ woonplaats, en tijdens zijn research voor en het schrijven van de biografie “The Good Neighbor:The Life and Work of Fred Rogers.”King legt uit dat Rogers in feite de belichaming van zijn personage was.

“Gewoon alledaagse vriendelijkheid, dat was waarschijnlijk het allerbelangrijkste voor Fred Rogers,” zegt King.“Mensen zien hem als een televisiepionier, als opvoedingsdeskundige voor jonge kinderen, als muzikant, scriptschrijver, songwriter, performer, poppenspeler.Maar wat voor hem altijd vooropstond, was vriendelijkheid.”

maxwellking_41.jpg
Maxwell King  Foto: Matt Kryger

“Atleten, sprekers en leraren stellen zich soms van tevoren voor hoe hun wedstrijd, speech of lesuur zal verlopen en oefenen daarvoor.Dat deed Fred Rogers ook, voor de dag die net begonnen was.Weet je hoe hij dat deed?Hij stelde zich voor wie hij op het werk zou tegenkomen.Wie hij in de lunchpauze zou zien.Wie hij die middag tijdens een vergadering zou treffen.En hoe hij zich kon voorbereiden om zo attent en vriendelijk mogelijk te zijn.Dat deed hij.Omdat hij de belangrijke rol die hij in het leven speelde, zag als een toonbeeld van vriendelijkheid.”


Bekijk een video-interview met Maxwell Kin.


Door zijn achtergrond bij de televisie, zijn godsdienst (hij was presbyteriaans dominee) en zijn studie van de opvoeding van jonge kinderen had Rogers een uniek perspectief, en wist hij miljoenen kinderen te bereiken om zijn boodschap van liefde, vriendelijkheid en tolerantie te verspreiden.Elk woord in zijn boodschap was zorgvuldig gekozen.Hij sprak recht in de camera, waardoor kinderen het gevoel kregen dat hij hun vriend was, hun buurman.Iemand die ze konden vertrouwen.

“Aan de ene kant konden we niet geloven dat hij echt zo was,” zegt Brad Montague.“Misschien was hij niet zo aardig als hij leek.Misschien had hij wel meegevochten in een oorlog.Had hij een heleboel tatoeages.Want zachtmoedigheid en vriendelijkheid, dat gaat er bij ons niet in.Terwijl dat juist veel moed vereist.Als kind heb ik van hem geleerd – en als volwassene leer ik nog steeds – dat aardig zijn moed vereist.Hij is fanatiek aardig.Altijd aardig.Daarmee maak je een verschil.”

JoyRebelWorkshop4
Brad Montague  Foto: Caley Newberry

Als je Brad Montague tegenkomt, herken je hem waarschijnlijk niet.Hij mag dan niet zo bekend zijn als Fred Rogers, maar zijn werk heeft veel aanhangers.Hij is de maker van Kid President, de filmpjes over het lefgozertje dat op YouTube een peptalk hield voor meer dan 40 miljoen kijkers (tot nu toe).

Het is september in Nashville (Tennessee) en Montague is net klaar met een van zijn Wonder Workshops, waarin hij mensen motiveert, inspireert en aanmoedigt om “op een vrolijke manier in opstand te komen en de wereld te maken zoals die hoort te zijn.”De deelnemers aan de workshop staan in de rij om hem persoonlijk te bedanken, een selfie te maken en hem te vertellen over hun ideeën voor projecten.Meer dan een halfuur staat hij te praten en te lachen en geeft hij adviezen.De ene na de andere omhelzing.Hij heeft aandacht voor iedereen die in de rij staat.Daarna gaat hij zitten om een paar vragen te beantwoorden, terwijl hij zich verontschuldigt voor de vertraging.Als we tegen Montague zeggen dat dit precies is wat Fred Rogers ook deed bij zijn fans – een moment de tijd nemen voor iedereen – leunt hij achterover en kijkt naar het plafond.Hij wacht even, lacht dan verlegen en zegt bijna fluisterend: “Dank u.Bedankt.”

Als je Montagues werk volgt, zul je zien dat hij een groot fan van Fred Rogers is.Hij deelt citaten van hem op de sociale media en noemt hem tijdens workshops.Montague werkt veel met jonge kinderen.Hij zorgt dat ze gehoord worden,ongeveer zoals Rogers deed in zijn werk en zijn leven.Niet voor niets wordt Montague ook wel “de 21e-eeuwse versie van Mister Rogers” genoemd.Die vergelijking vindt hij een enorm compliment, maar hij worstelt er ook mee.


“Er zijn drie wegen naar succes:vriendelijk zijn, vriendelijk zijn of vriendelijk zijn.” — Fred Rogers


“Ik denk niet dat Fred het leuk zou vinden dat er nóg een Fred Rogers is,” zegt hij.“En ook niet dat er nóg een Montague zou zijn.Dat beschouw ik als een groot compliment, want hij was iemand die deuren opende, mensen hielp, de weg wees.Dus toen het Fred Rogers Center contact met me opnam en me complimenteerde met de empathie en vriendelijkheid in onze Kid President-filmpjes, dacht ik: misschien lukt het ons toch om een fractie te doen van wat die show voor mij als kind betekende.”

Dit jaar was het 50 jaar geleden dat “Mister Rogers’ Neighborhood” voor het eerst uitgezonden werd.Er zijn documentaires over gemaakt, King schreef er een boek over en er is een film in de maak met acteur Tom Hanks in de rol van Rogers.Dus ja, dit is het jubileum van een van de populairste kinderprogramma’s aller tijden.Maar waarom wordt er zo veel over Fred Rogers gepraat?Waarom hebben zo velen zulke dierbare herinneringen aan hem?

Het antwoord kon weleens in de wetenschap te vinden zijn.

Brooke Jones is vicepresident van de Random Acts of Kindness Foundation.Volgens haar is wetenschappelijk bewezen dat vriendelijkheid, zoals Fred Rogers die liet zien, onze hersenen en ons lichaam beïnvloedt.

brookej_02.jpg
Brook Jones 

“Ik noem dat het ‘trio-effect’,” zegt ze.“We weten allemaal dat je je goed voelt als je een goede daad verricht of als iemand anders dat voor jou doet.Het gehalte aan oxytocine, serotonine en dopamine stijgt en het cortisolgehalte daalt.Maar wat de meeste mensen niet weten, is dat iemand die getuige is van een goede daad dezelfde fysiologische reactie vertoont, met dezelfde stijging en daling van die chemische stoffen.Oxytocine, serotonine en dopamine zijn ‘geluksboodschappers’: ze zorgen voor een lagere bloeddruk en een gezonder hart, we voelen ons rustiger en minder depressief.Cortisol is het ‘stresshormoon’; het gehalte daalt als mensen geregeld een goede daad doen.”

Als wetenschappelijk bewezen is dat we ons beter voelen (en ook beter zijn) door vriendelijkheid, is er dan een manier om dat te leren?Kunnen we het emotionele welzijn van de wereld veranderen door vriendelijkheid?“Absoluut,” zegt Jones.Dat is precies wat het personeel van Random Acts of Kindness elke dag nastreeft met een gratis les in goedheid voor cursisten.Mondiaal gezien bereikt het onderwijsprogramma van RAK meer dan 2 miljoen cursisten per jaar.

“Je kunt het leren, dat is bekend,” zegt ze.“Een van de middelen daarvoor bieden wij aan: een lesprogramma dat geworteld is in goedheid, gebaseerd op wetenschappelijk aangetoonde feiten.De cursus duurt een jaar en gaat over zaken als compassie, respect, verantwoordelijkheid, integriteit en dankbaarheid.Als we goedheid in de praktijk brengen en belichamen, leren we anderen op een natuurlijke manier waarom dat zo belangrijk is.”


“Als iemand in je jeugd iets voor je doet, iets dat je tot in je ziel raakt, dan vergeet je dat nooit meer.” — Brad Montague


Montague heeft dezelfde, maar tegelijkertijd een heel andere visie op goedheid en de manier waarop we het leven van anderen aangenamer kunnen maken.

“Ik denk dat we goede daden van anderen onthouden, omdat we daardoor plotseling beseffen wie we zijn en wie we kunnen zijn,” zegt hij. “Ik heb veel kinderen geïnterviewd; ik vroeg hen dan: wat kan ik doen om een betere volwassene te worden?Praktisch allemaal antwoordden ze: zichtbaar zijn.Ze willen gewoon dat je er bént.Junlei Li doet hetzelfde onderzoek bij het Fred Rogers Center en zijn bevindingen komen overeen met wat Fred Rogers zei: je hoeft niets spectaculairs te doen, je moet er gewoon zijn.Het belangrijkste wat je kunt doen als verzorger van een kind: helpen met veters strikken, in de ogen kijken – als je het maar met liefde doet.”

li_815.jpg
Junlei Li  Foto: Anne M. O’Neill

Junlei Li is senior staflid en oud-directeur van het Fred Rogers Center.Ook hij stelt: “De aanwezigheid van ten minste één zorgzame, vertrouwde en helpende persoon kan het verschil maken voor het herstellingsvermogen van mensen na tegenslag.” Zoals Montague zegt: wees aanwezig.

Li noemt dit het ‘minstens-één-principe’.

“Ieder van ons heeft behoefte aan minstens één vertrouwde persoon als we opgroeien,” zegt hij.“Ieder van ons heeft de kans om ‘die ene’ te zijn voor minstens één andere persoon, op een gegeven moment in ons leven.”

“Er is een klassiek citaat van Fred Rogers over dit idee: ‘Iedereen die ooit een goede daad heeft gedaan, heeft minstens één persoon gehad – maar vaak veel meer – die in hem of haar geloofde.We kunnen geen competent mens zijn als anderen niet veel in ons investeren.’”

Dat kan je familie zijn of het zijn vrienden, je stam of zelfs volkomen onbekenden met een goed hart.Allemaal buren van Fred Rogers.Hij was ook jouw buurman.

“Fred ontwikkelde een waardevol model van een buurt, van wat ieder van ons kan doen, in al onze uniekheid. We kunnen een buurman of -vrouw zijn voor anderen, om het unieke van onze buren te eren en respecteren,” zegt Li. “Zijn publiek bestond uit kinderen, maar zijn boodschap was bestemd voor de hele wereld.”


“Fred was heel uitgesproken in zijn mening dat technologie een secundaire rol speelt in het leven van een kind.Hij beweerde met grote stelligheid dat een computer of tv persoonlijke interactie nooit zou kunnen vervangen.” — Junlei Li


“In zijn laatste openbare toespraak zei Fred: ieder van ons hunkert ernaar om te weten dat we iets bezitten dat het waard is om te geven.Daarmee bedoelde hij: om te geven aan onze buren, familie, gemeenschap, aan onze samenleving.Hij vond: de grootste dienst die we een ander kunnen bewijzen, een buur of zelfs een vreemde, is diegene laten beseffen dat hij of zij iets heeft dat het waard is om aan de wereld te geven.”

Dat is Li’s filosofische antwoord op de vraag hoe we zorgzamer en vriendelijker kunnen worden, net als Fred Rogers.En zijn praktische antwoord?

“Ik denk dat hij wilde dat we helpers zoeken, om ons heen, maar ook in onszelf,” zegt Li.“Het gaat om heel gewone, alledaagse, simpele interacties en daden.Volgens mij ligt dat binnen ieders bereik.”


Ga naar fredrogerscenter.org om te lezen wat het Fred Rogers Center doet voor en met kinderen.

Op montagueworkshop.com lees je hoe je een “vrolijke rebel” kunt worden.

Meer lezen over “The Good Neighbor” kan op abramsbooks.com/goodneighbor.

 

Submit a comment

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s